خانه مقالات حل مسئله و تصمیم گیری چگونه تصمیم می گیریم؟

چگونه تصمیم می گیریم؟


b_250_200_16777215_00_images_stories_article-1_decision-making.jpg

تصمیم گیری یک فرایند ذهنی یکپارچه است که ما معمولاً تا هنگامی که عواقب غیرمنتظرۀ انتخابمان آشکار نگردد از آن بی اطلاع هستیم. آنگاه با تعجب از خود می پرسیم: "چرا این گزینه را انتخاب کردم؟!"
در سال های اخیر دانشمندان علوم اعصاب برای شناختِ روند تصمیم گیری مطالعاتی را آغاز کرده اند. آنها نه تنها در حال مطالعه به روی چگونگی کارکرد پیچیدۀ یک مغز سالم هستند، بلکه دربارۀ چگونگی کارکرد مغز افراد مبتلا به اختلالاتی مانند سکتۀ مغزی یا مصرف کنندگانِ بی رویه مواد مخدر و تاثیرات آن در تصمیم گیری نیز پژوهش هایی انجام داده اند.

شاید ما مجبور باشیم روزانه صدها و حتی هزاران تصمیم بگیریم که بسیاری از آنان برای کارهای کوچک از جمله غذا خوردن و یا لباس پوشیدن برای مناسبت های متفاوت است و چند تایی هم برای نتیجه گیری در درازمدت.
تصمیماتی مانند چگونگی ادامۀ تحصیل یا یافتن یک شغل مناسب. این گونه تصمیمات می تواند نقش بسیار مهمی در ادامه مسیر زندگی و رسیدن به اهداف ما ایفا کند.
دانشمندان علوم اعصاب برای مدت طولانی در مورد چگونگی روند تصمیم گیری در مغز انسان (از موارد کوچک گرفته تا قضاوت های پیچیدۀ اخلاقی و اجتماعی) پرسش هایی داشته اند.
پژوهش ها نشان می دهد که مغز انسان قبل از تصمیم گیری از منابع مختلف اطلاعاتی استفاده می کند.
حال پرسش این است که مغز این کار را چگونه انجام می دهد؟
چرا گاهی این فرآیند به نتایج نامناسب منجر شده و باعث آسیب و سردرگمی انسان می گردد و حتی می تواند به رفتارهای مخاطره آمیز و خطرناک منتهی شود؟
به لطف پیشرفت تکنولوژی محققان شروع به باز کردن رموز فرآیند تصمیم گیری در انسان شده اند.
تحقیقات جدید برای گسترش علم در امور زیر به دانشمندان کمک می کند:
- دریافت درکی عمیق تر از منطق بشری، برنامه ریزی و حل مسائل.
- بینش گسترده تر به چگونگی تصمیم گیری در افراد مبتلا به اختلالات کم خوابی، مصرف بی رویۀ مواد مخدر، اختلالات عصبی و عوامل دیگر که بر فرآیند تصمیم گیری آنها تاثیر منفی می گذارند.
و همچنین رویکردهای جدید درمانی و رفتاری برای بهبود سلامت انسان.
به نظر می رسد که مغز ما اغلب به طور ناخودآگاه می تواند از طریق اطلاعات ذخیره شده در مغز تصمیم گیری هایی داشته باشد.
در ساده ترین شرایط این فرآیند را مانند برگزاری یک دادگاه در نظر بگیرید.
مناظر، صداها و دیگر شواهد احساسی وارد شده و در مدارهای حسی مغز ثبت می شوند. سلول های دیگرِ مغز نیز در نقش هیئت منصفه عمل می کنند به طوری که گویی شواهد را تدوین و ارزیابی می نمایند. هنگامی که شواهد به قدر کافی جمع آوری و ارزیابی شد قضاوت و تصمیم گیری انجام می پذیرد.
مناطق این قضاوت ها در مغز بستگی به نوع تصمیم گیری ها و حتی سلامت و یا عدم سلامت روحی و روانی آنها دارد.
برای مثال مطالعه روی بیمارانی که سکتۀ مغزی داشته اند نشان داده است که بخش های مختلف قشر جلویی (لوب فرانتال) و منطقۀ برنامه ریزی و استدلال در تصمیم گیری معنوی (غیرقابل لمس) و تصمیمات جامد و محکم اهمیت بسزایی دارد. 
افرادی که از سکتۀ مغزی در منطقۀ جلویی مغز آسیب دیده اند نیز با تصمیمات معنوی و همینطور تصمیمات قابل لمس مانند شستن ظرف مشکل دارند.
در همین حال افرادی که در مناطق پشتی مغز اختلالاتی دارند در مقابل تصمیم گیری سخت و جامد دارای مشکلات هستند، مانند انتخاب تحریکات فیزیکی در هنگام ظرف شویی.
مطالعات دیگری به روی میمون ها نشان داده است تصمیماتی که بر اساس اطلاعات بصری مستقر در قشر جداری (پاریتال لوب) انجام می گیرد بر ادغام شواهد توسط حواس تکیه دارد.
پژوهش ها ثابت کرده است که تصمیم گیری ها در مناطق مختلف مغز در نتیجۀ محاسبات سریع و پیچیدۀ سلول های مغزی به نام نورون هستند.
در یک آزمایش میمون ها با استفاده از یک بازی ویدئویی باید نقطه ای را به یکی از دو جهت تعیین شده در روی صفخۀ نمایش انتخاب وهدایت می کردند. اگر میمون جهت را با نگاه دقیق به درستی حدس میزد پاداشی دریافت می نمود.
همزمان با تصمیم گیری میمون ها پژوهشگران نیز فعالیت نورون های مغز او در قشر جداری (پاریتال لوب)را ثبت الکتریکی می کردند.
و با این کار دانشمندان متوجه شدند که تصمیمات میمون ها در ارتباط با این قشر از مغز است. در واقع محققان توانستند تصمیم میمون را بر اساس فعالیت سلول های مغز او پیش بینی کنند!
(مطالعۀ فعالیت های عصبی در قشر جداری مغز میمون به پیش بینی دقیق تصمیم اومنجر شد) به علاوه میمون با تلاش برای انتخاب هدف و جهت درست برای دریافت پاداش بزرگ می توانست هدفی ثابت را انتخاب کند که تضمینی برای پاداش کوچک تر نیز بود.
هنگامی که میمون اعتماد به نفس کافی برای انتخاب هدف خود نداشت، هدف مطمئن که پاداش کمتری داشت را انتخاب می کرد و با این تصمیم گیری فعالیت های مغز او در قشر جداری نیز تغییراتی آشکار می کرد که نشان دهندۀ سطح اعتماد به نفس میمون نیز بود.
-در هنگامی که ما تغییر عقیده می دهیم در ذهن ما چه اتفاقی می افتد؟
دانشمندان دریافتند وقتی یک تصمیم اشتباه می گیریم قشر حدقۀ جلویی (اوربیتال فورانت کوتکس) واقع در جلوی مغز و پشت چشم ها به اشتباه ما عکس العمل می دهد و کمک می کند که رفتار خود را تغییر دهیم.
جالب توجه این که محققان دریافتند معتادان به کوکائین که قادر به توازن و پرداخت هزینۀ سنگین آن نیستند در قشر حدقۀ جلویی مغزشان اختلالاتی دیده می شود.
باید اضافه کنیم که در مورد استفاده از مواد مخدر عوامل دیگری نیز می تواند باعث انتخاب اشتباه در مکانیسم تصمیم گیری آنها در مغزشان شود که در نتیجه به رفتار مخاطره آمیز و یا حتی خطرناک منجر می شود.
یک مطالعه نشان داد که به عنوان مثال نداشتنِ یک خواب کامل و خوب در شب می تواند باعث اتخاذ تصمیمات مخاطره انگیزتر غیر معمول و نامعقول برای قماربازان گردد.
تمامی این یافته ها نشان دهندۀ این است که محققان چه مقدار در این زمینه آموخته اند و هنوز نیز باید در مورد چرا و چگونگی تصمیم گیری که یکی از پیچیده ترین و ضروری ترین رفتارهای انسانی است، بیشتر بیاموزند.

ترجمه و تلخیص: فرشاد سجادی

منبع:
http://www.brainfacts.org/sensing-thinking-behaving/awareness-and-attention/articles/2009/decision-making/

 

 

 

 

 

Share this post

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید