خانه بانک فکرافزار مقالات بیولوژی مغز مغز کشسان (الاستیک)

مغز کشسان (الاستیک)


b_250_200_16777215_00_images_stories_article-1_brain_pastisity.jpgمغز یک کودک می تواند در هرچیزی متبحر شود: از زبان تا موسیقی. آیا عصب شناسان می توانند این نبوغ کودکی را به همه عمر امتداد بدهند؟

ایام کودکی با یک سری از دوره های زمانی مهم، متشخص شده است: دوره هایی که مغز در واکنش به داده هایی که از محیط دریافت می کند و مهارت هایی که یاد می گیرد، به صورت عمیقی تغییر می کند. به عنوان مثال در یک دوره، کودکان می توانند در زمینه مهارت های دیداری به مهارت برسند، در دوره ای دیگر بر عواطفشان کنترل یابند و در دوره ای دیگر در گویش به مهارت برسند. در این دوره ها، شکل گیری سریع مغز از حالت پلاستیسیته به حالت قالب گرفته رخ می دهد چون این کار برای تعامل با دنیا، ضروری است. اگر مغز خیلی زود یا خیلی دیر به این حالت پلاستیک برسد، مدارها به درستی شکل نمی گیرند و اختلالاتی همانند اوتیسم یا اسکیزوفرنی ممکن است رخ دهد و باعث شود که برای همیشه نحوه پردازش جهان بیرون برای فرد، دگرگون شود. در بزرگسالی، مغز آمادگی بیشتری دارد برای دریافت اطلاعات جدید و استفاده از آن دورانهای کودکی. به قول شارل بودار، شاعر فرانسوی قرن نوزدهم، «نبوغ چیزی بیشتر از بازپس گیری ارادی دوران کودکی نیست».
وقتی که دوران نوباوگی (1 تا 3 سال) را پشت سر می گذاریم، خاصیت پلاستیسیته مغز کمتر شده و یادگیری چیزهای جدید همچون حرکت، زبان و رفتارهای اجتماعی، دشوارتر و گاهی ناممکن می شود. حتی لهجه نیز مربوط به خاصیت پلاستیسیته مغز است. بسیاری از مردم نمی توانند لهجه شان را کنار بگذارند حتی اگر سال ها در سرزمین دیگری زندگی کرده باشند.
البته این قابل فهم است که بالاخره مغز بر سیلان خویش، مانع گذاشته و آن را فرو می نشاند. اگر مغز این تغییرات سریع را به همان صورت دوران کودکی حفظ می کرد، بشر هرگز نمی توانست کارهایی که به صورت روزانه برای بقا انجام می دهد - مانند جمع کردن غذا، ساختن سرپناه، و نگهداری از بچه ها - را انجام دهد.
یک دلیل تکاملی برای ثبات گرفتن مدارهای مغزی بعد از یک دوره سریع یادگیری و انطباق با محیط وجود دارد. اگر در واکنش به تجربیات، مدارها دائما تغییر کند، مغز کفایتش را به عنوان یک دستگاه پردازش کننده از دست می دهد. پایداری برای یک مغز رشد یافته و بالغ آنقدر مهم است که جلوی پلاستیسیتی را می گیرد.
با این حال، در بزرگسالی همچنان یادگیری رخ می دهد زیرا ارتباط بین نرون ها – که سیناپس نام دارد – پیوسته خود را با محیط منطبق می کنند اگرچه با سرعتی کمتر از گذشته. بزرگسالان با تمرین می توانند نواختن سنتور بیاموزند و به چندین زبان صحبت کنند. و در هنگام نیاز، مغز می تواند پلاستیسیتی ایجاد کند؛ به عنوان مثال، نجات یافتگان از آسیب های داخل جمجمه یا سکته، می توانند یادبگیرند که دوباره راه بروند و صحبت کنند چون مغز آنها سیناپس های جدیدی را روشن می کند تا جای سیناپس های از دست رفته را بگیرد. سیناپس ها به جای ناپدید شدن، خاموش می شود چون پلاستیسیتی فقط به واسطه یک شبکه از نرون ها و مولکولها محدود شده است. بسته به شرایط، مغز می تواند مجدد باز شده و خاصیت پلاستیسیته اش را به دست آورد.
احتمال احیاء شدن جوانی و پذیرا شدن مغز، توجه مدرسان، درمانگرها و کسانی که در جستجوی اندیشه باز هستند را شدیدا جلب کرده است؛ اینکه بتوان ترمز های پلاستیسیتی را قبل از یک موقعیت یادگیری برداشت. همچنین این موضوع می تواند برای بهبود ناتوانی های بدنی، بیماری های روانی و طیف اختلالات اوتیسم موثر باشد: بازگشائی دوران های مهم شکل گیری مغز می تواند ما در دوباره ساختن ساختار فیزیکی مغز، کمک کرده، ارتباطهای بد را پاک کرده و مجددا آن را سیم کشی کند.
مترجم: حمید همتی
منبع
http://aeon.co/magazine/psychology/can-i-make-my-brain-as-plastic-as-a-childs/?sf7773053=1

Share this post

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

دیدگاه‌ها   

neurolove
+1 #1 neurolove 1395-06-10 12:16
نوروپلاستیسیتی یکی از خاصیت های شگفت انگیز مغزه که برای درمان بسیاری از اختلالات روانی از آن استفاده میشه.
نقل قول کردن
خانه بانک فکرافزار مقالات بیولوژی مغز مغز کشسان (الاستیک)