خانه بانک فکرافزار مقالات تفکر انتقادی چگونه دروغگوها، توهم را از واقعیت می سازند

چگونه دروغگوها، توهم را از واقعیت می سازند


b_250_200_16777215_00_images_stories_article-1_illusion_effect.jpegتکرار یک موضوع، صرف نظر از درست یا نادرست بودنش، باعث می شود که آن موضوع واقعی تر به نظر برسد. دکتر «تام استافورد»، استاد روانشناس در دانشگاه شفیلد انگستان می گوید: "درک این موضوع می تواند از به دام افتادن ما در تور وسیع تبلیغات جلوگیری کند."

"یک دروغ را به اندازۀ کافی تکرار کن و آن به واقعیت تبدیل خواهد شد." این یک قانون تبلیغات است که به افسر ارشد ارتش آلمان نازی «یوزف گوبلز» نسبت داده می شود. در میان روانشناسان چیزی شبیه این جمله به عنوان اثر «توهم واقعیت» شناخته شده است. یک نمونه از کاربرد این اثر بدین صورت به آزمایش گذاشته شد: شرکت کنندگان به درست یا نادرست بودن آیتم های بی اهمیتی مانند؛ "کشمش همان انگور خشک شده است" باید رای می دادند.
پس از استراحتی چند دقیقه ای یا چند هفته ای، شرکت کنندگان این آزمایش را به همان رویه دوباره باید انجام می دادند. ولی اینبار برخی از آیتم های تازه به رای گیری گذاشته شده و برخی هم همانی بودند که در پیش از زمان استراحت وجود داشتند. کلید این یافته ها این است: مردم تمایل دارند آیتم هایی که در گذشته دیده اند را درست ارزیابی کنند، صرف نظر از اینکه آیا از ابتدا درست بوده اند یا نه. ظاهراً تنها دلیل این امر، آشنایی از پیش یا تکرار موضوع است.
پس در آزمایشگاه، به نظر می رسد که تکرار یک دروغ به اندازۀ کافی آن را تبدیل به واقعیت می کند. اگر شما به پیرامون خود به خوبی بنگرید، احتمالا با این واقعیت روبرو خواهید شد؛ شرکت های تبلیغات تجاری و سیاستمدارن، از این نقطه ضعف روانشناسی انسان سوءاستفاده می کنند.
اما نتایج قابل اعتماد بدست آمده در آزمایشگاه ها، لزوماً نمی تواند با باورهای مردم در دنیای واقعی همخوانی داشته باشد. اگر شما واقعاً بتوانید یک دروغ را، با تکرار، به واقعیت مبدل سازید دیگر نیازی به دیگر تکنینک ها برای متقاعد سازی مردم وجود نخواهد داشت.
مانعی که ما اکنون با آن روبرو هستیم، این است؛ حتی اگر یک دروغ قابل قبول به نظر آید، پس چرا تنها با شنیدن مکرر، آنچه می دانیم را کنار می گذاریم؟ تنها به این دلیل که تکرار شده است؟
به تازگی یک تیم تحقیقاتی به مدیریت «لیزا فازیو»، از دانشگاه واندربیلت در شهر ناشویل ایالت تنسی امریکا، مجموعه آزمایشاتی انجام دادند در مورد چگونگی تاثیرِ اثر توهم واقعیت بر دانش قبلی؛ اینکه آیا اثر توهم واقعیت، دانش موجود ما را تحت تاثیر قرار می دهد؟ آنها برای اینکار از دو جمله که یکی درست و دیگری نادرست بود استفاده کردند. مثلا اقیانوس آرام بزرگترین اقیانوس است، به عنوان جمله درست. و اقیانوس اطلس بزرگترین اقیانوس است به عنوان جمله غلط.
به منظور دستیابی به نتایج قابل قبول؛ این تیم از قرار دادن جملات درست و نادرست در برابر یکدیگر برای داوطلبان شرکت کننده در آزمایشات استفاده کرد و همچنین جملات را با توجه به احتمال درست بودن آنها توسط شرکت کنندگان جدا ساخت.
نتایج نشان داد که اثر توهم واقعیت برای جملاتی که فرد از قبل آن را نمی دانسته ، همان قدر موثر است که برای جملاتی که آن را می دانسته. این امر نشان دهندۀ این است که دانش ما نمی تواند جلوی باور پذیری و تغییر قضاوت ناشی از تکرار را بگیرد.
این خبر برای عقلانیت انسانی، نخست بد به نظر می رسید ولی هنگامی که علوم روانشناسی به تفسیر موضوع پرداخت مشخص شد که باید به اعداد واقعی نگاه کرد.
آنچه دکتر فازیو و همکارانش دریافتند این بود که مهمترین عاملی که باعث می شود یک عبارت به عنوان راست قضاوت شود این بود که آیا آن عبارت واقعا درست بود یا نه. اثر تکرار نمی تواند واقعیت را پنهان کند. با تکرار یا بدون تکرار، مردم هنوز هم بیشتر تمایل دارند که واقعیات را باور کنند همانطور که با دروغ مخالفت می ورزند.
این موضوع مطلب بنیادینی را در مورد اینکه چطور باورهایمان را به روز رسانی می کنیم نشان می دهد. تکرار، قدرت این را دارد که جملات را درست تر به نظر برساند. حتی زمانی که ما می دانیم درست نیست، دانش ما نمی تواند بر آن فائق آید.
پرسش بعدی باید این باشد؛ چرا این طور است؟ پاسخ این است که تلاش درک منطقی در مورد هر قطعه از اطلاعات که ما می شنویم، طول می کشد. اگر هر باری که شما چیزی می شنوید، آن را بخواهید در مخالفت با دانش فعلی خود ارزیابی کنید، وقتی زمان شام می رسد هنوز در مورد صبحانه خود فکر می کنید. چون ما نیاز داریم که سریع قضاوت کنیم و از مسیرهای میان بر برویم تا مسیرهای تحقیقی. یکی از راه های رفع این نیاز اینکه هرچقدر موضوعی را بیشتر می شنویم، آن را درست تر می پنداریم. در هر جایی که راست، بیشتر از دورغ تکرار شود، حتی به نسبت 51 درصد به 49 درصد، این قاعده سریع و کثیف در مورد ارزیابی واقعیت ها در آن جا صادق است.
اگر تکرار تنها چیزی بود که باورهایمان را تحت تاثیر قرار می داد، ما دچار مشکل می شدیم. ولی خوشبختانه این طور نیست. همگی ما می توانیم قدرت استلالمان را گسترش دهیم ولی باید بدانیم که این منبع محدودی است. ذهن ما صید اثر توهم واقعیت می شود زیرا به طور غریزی، ما برای قضاوت و نتیجه گیری برای قابل قبول بودن چیزها از راه های میانبر استفاده می کنیم. این امر معمولاً کارآیی دارد ولی گاهی هم گمراه کننده می شود.
هنگامی که ما این اثر را بشناسیم، توانایی محافظت در برابر آنها را نیز خواهیم یافت. بخشی از این موضوع ، بررسی مجدد آنچه باور داریم و آنچه انجام می دهیم است. اینکه اگر چیزی قابل قبول به نظر می رسد ناشی از این است که واقعا درست است یا این که به طور مکرر گفته شده؟ به همین دلیل است که پژوهشگران نسبت به ارائه منبع اینقدر حساس هستند تا بتوانند سرمنشا هر ادعایی را ردگیری کنند به جای اینکه آن را بر اساس ایمان بپذیرند.
بخشی از محافظت در برابر توهم این است که ما نسبت به توقف و تکرار دروغ ها، تعهد داشته باشیم. ما در جهانی زندگی می کنیم که واقعیات دارای اهمیت بسیار ویژه ای هستند و باید هم باشند. اگر ما همه چیز را بدون زحمت دادن به خود به منظور بررسی مجدد تنها تکرار و بازنشر کنیم، به ساختن جهانی کمک می کنیم که راست و دروغ با هم اشتباه می شود. پس لطفاً پیش از تکرار کردن چیزی، به آن فکر کنید.

ترجمه و تلخیص: فرشاد سجادی
منبع:


https://mindhacks.com/2016/11/11/how-liars-create-the-illusion-of-truth/

Share this post

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

خانه بانک فکرافزار مقالات تفکر انتقادی چگونه دروغگوها، توهم را از واقعیت می سازند